Elke diamant is uniek net zoals de persoon die hem bezit. Zoals een diamant de kleur van het licht reflecteert, zou de diamant ook de persoonlijkheid van de persoon die de diamant draagt moeten reflecteren. Hierin ligt de kunst van het selecteren van een diamant voor jezelf of als een cadeau.
Hoewel het jaren duurt voordat een diamantair de kunst van het
waarde bepalen van diamanten verstaat. Kan iedereen een diamant certificaat lezen en de verschillende diamanten vergelijken: Diamanten worden gecategoriseerd door een systeem dat zijn helderheid (clarity), kleur (color), vorm (cut) en karaat (carat) bepaalt, dit systeem staat bekend als "de vier C’s”.
Helderheid
Diamanten bevatten vaak geringe imperfecties, beter bekend als “insluitsels”. Ze komen voor in verschillende vormen waaronder kleine witte punten, zwarte punten, of veerachtige scheuren. Hoe minder insluitsels, hoe meer een diamant waard is. De helderheid van een diamant wordt bepaald door het aantal, de grootte, het type en de positie van de insluitsels. Bij een gecertificeerde diamant dienen insluitsels zelfs een doel, zo worden eventuele scheuren bijvoorbeeld weergegeven in een grafiek op het certificaat en dit dient als de vingerafdruk voor de diamant.
In de volgende tabel staat de GIA helderheidschaal, deze wordt veel gebruikt. Hierin staan de bijkomstige definities voor de verschillende helderheidgraden.
Kleur
De meeste diamanten lijken kleurloos maar hebben lichte kleuren geel en bruin in zich. Hoe dichter een diamant in de buurt komt van een kleurloze diamant, des te waardevoller. Diamanten worden geschaald op een kleurschaal reikend van D (kleurloos) tot Z (zwaar getint). Alleen een uitermate getrainde professional zal enige kleur kunnen waarnemen in D, E of F diamanten. De kleuren tot J zullen bijna onzichtbaar zijn wanneer de diamant is gezet in een ring of een ander juweel. Zelfs wanneer een diamant zichtbaar getint is, zoals een K of hoger, kan de diamant nog steeds erg mooi zijn.
Hoe de diamant wordt gezet kan tevens het verschil uitmaken. Een gering getinte diamant zal er witter uitzien indien deze wordt gezet in een geel gouden zetting. Ook komen diamanten voor in andere kleuren, inclusief rood, blauw, roze, groen, en een heldere gele kleur die bekend staat als “canary”. Deze diamanten zijn geschaald als Z+ staan bekend als bijzondere (fancy) diamanten en soms kunnen ze zelfs meer opbrengen dan kleurloze diamanten.
In de volgende tabel staat de kleurschaal van het “Gemological Institute of America” (GIA) welke veelvuldig wordt gebruikt.
Vorm
De slijpvorm refereert niet alleen aan de vorm en het aantal facetten, maar ook aan de kwaliteit: Een diamant met ongelijke en slecht geproportioneerde facetten zal niet eenzelfde kwaliteitsgraad krijgen als een diamant met ideaal geproportioneerde facetten en meesterlijk geslepen. Deze informatie kan te vinden zijn op het certificaat van een diamant, maar dit is niet verplicht.
De 58 facetten briljant is de populairste slijpvorm, omdat slijpen volgens deze mathematisch bepaalde proporties ervoor zorgt dat er zoveel mogelijk licht gereflecteerd uit het bovenste van de diamant. Hoewel de meeste diamanten tegenwoordig briljant worden geslepen, zijn er veel meer vormen beschikbaar. De volgende tabel toont de populairste vormen.
Karaat
Karaat beschrijft het gewicht van een edelsteen, inclusief diamanten en sinds 1913 is de internationale standaard 200 milligram, of een vijfde gram. Over het algemeen beschrijven juweliers een karaat in stappen van een kwart of een honderdste. In juwelen met meer dan één diamant, worden de karaten beschreven in een term als totaal karaat gewicht.
Diamanten kunnen variëren in grootte van een fractie van een karaat tot enkele karaten. Gegeven de zeldzaamheid van grote diamanten neemt de prijs snel toe en zal één 2 karaat diamant veel meer kosten dan twee 1 karaat diamanten. Ook zullen diamanten die meer wegen dan 1 karaat meer kosten. Zo zal een 0.95 karaat iets meer kosten dan een 0.90 karaat diamant, maar een 1 karaat diamant zal veel meer kosten dan een 0.95 karaat diamant.
